Project Boer bij Kennis

Onder leiding van Aequator is onlangs het project Boer bij Kennis gestart. Het project is een uitwerking en invulling van een deel van de bodemstrategie van de minister van LNV. Ook is het een reactie op de voorgenomen implementatie van maatregelen in het kader van het klimaatbeleid én een ondersteuning van de ambitie om te komen tot een circulaire landbouw. Het helpt de Nederlandse landbouw om stappen voorwaarts te maken via een voortdurende verbetering van haar ‘environmental performance’ en het behouden van een ‘competitive advantage’ voor de industrie. Het project draagt bij aan het halen van de klimaatdoelstellingen van het kabinet en ‘baant de weg’ voor een significante rol van de bodem in het vastleggen van CO2. Het project heeft ook potentiële internationale uitstraling: Nederland als koploper op het vlak van landbouw, waterbeheer en ook onze overlegcultuur (‘polderaars’) is, gecombineerd, terug te vinden in de dit projectvoorstel.

De hoofddoelstelling van Boer bij Kennis is om invulling te geven aan de realisatie van doelen in de bodemstrategie van de minister van LNV over bewustwording en kennisverspreiding over bodem en bodemmanagement naar erfbetreders, zoals loonwerkers en adviseurs in de landbouw, en op deze manier uiteindelijk naar ondernemers, boeren en andere grondgebruikers. Als nevendoelstelling is voorzien om, in samenwerking met WUR-WEnR en Aeres Hogeschool, een certificatiestructuur voor adviseurs en grondgebruikers (loonwerkers, agrariërs) op te zetten voor het duurzaam omgaan met de bodem. We onderzoeken of en op welke wijze certificatie voordelen biedt aan erfbetreders. Daartoe worden één of meerdere concept businessmodellen opgesteld waarmee betrokken actoren duurzaam bodembeheer aantoonbaar in hun bedrijfsvoering kunnen integreren.

Vanaf december 2019 biedt het project Boer bij Kennis diverse cursussen aan, die waar nodig specifieker voor uw regio of sector kunnen worden ingevuld: Bodemcursussen voor erfbetreders (pdf).

Bent u geïnteresseerd? Mail ons op aequator@aequator.nl

International Symposium on Soil Organic Matter, Adelaide, 2019

Het International Symposium on Soil Organic Matter is de belangrijkste conferentie voor bodemwetenschappers over de hele wereld die werken op het gebied van dynamiek van organische stof in de bodem. Van 6 tot 11 oktober 2019 werd het al weer 7e Symposium gehouden in Adelaide, Australië. Deze conferentie volgt op de succesvolle edities van Rothamsted Research, UK (2017), Georg-August-Universität Göttingen, Duitsland (2015), en hun vier voorgangers die teruggaan tot de initiatie van de serie in Poitiers, Frankrijk, in 2007.

Bodems ondersteunen direct het leven op aarde. Ze zijn op zichzelf de meest complexe biologische systemen op de planeet, die zowel onder als boven de grond een enorme diversiteit herbergen en in stand houden. Centraal in de functies van de bodem staat bodemorganische materie (SOM), een complex en divers milieu van dood en levend organisch materiaal dat een breed scala aan chemische, fysische en biologische functies mogelijk maakt en aanvult. Het conferentiethema ‘Soil Organic Matter in a Stressed World’ had als dubbele doelstelling:

  • beter begrijpen en kwantificeren van de functies die SOM in zowel natuurlijke als beheerde systemen ondersteunt;
  • inzicht in de stressoren die van invloed zijn op de stabiliteit en op het vermogen om duurzaam in deze belangrijke ecosysteemfuncties te voorzien.

Het symposium werd bezocht door een levendige mix van gevestigde internationale deskundigen, vroege en middenloopbaan onderzoekers en studenten, die samen kwamen om kennis te delen, nieuwe verbindingen te leggen en om het onderzoek naar organische stof in de bodem te bevorderen. Keynote presentaties werden o.a. verzorgd door Joshua Schimel, Fransesca Cotrufo en Jeff Baldock en, afkomstig van Nederlandse bodem, ook door Franciska de Vries en Ellis Hofland. De gegeven presentaties raakten aan alle facetten van organische stof, van het meten van exo-enzymen tot aan de rol van organische stof  voor het behalen van de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties.

Een belangrijke bevinding van het congres was het belang van de verschillende organische stof fracties, met name hoe de verhouding POM (particulate organic matter) en MAOM (mineral attached organic matter) iets zegt over bodemkwaliteit en -gezondheid. En dat deze verhouding bepalend is voor de keuze van maatregelen waarmee het organische stof gehalte het beste kan worden verhoogd. Het meten van deze organische stof fracties is nu nog tijdrovend en kostbaar, maar gelukkig werden er daarom ook nieuwe technieken (IR /PLSR analyses) gepresenteerd om dit snel en kosteneffectief te kunnen uitvoeren.

Verder bleek uit verschillende presentaties dat waterbeschikbaarheid één van de belangrijkste parameters is om het organische stofgehalte te kunnen verhogen. Door klimaatverandering staat waterbeschikbaarheid wereldwijd echter steeds meer onder druk en daarmee ook het potentieel. Tegelijkertijd bleek dat we nog heel weinig weten over de dynamiek tussen waterbeschikbaarheid en de microbiële respons; dit zogenaamde Birch-effect kunnen we nog maar moeilijk verklaren. Tevens waren er pleidooien voor het ontwikkelen van nieuwe rekenmodellen die beter in staat zijn het verloop van organische stof gehalten in de bodem te voorspellen. Met name het meenemen van microbiologie in dergelijke modellen werd hierbij als cruciaal gezien.

Het KC Bodem was goed vertegenwoordigd met 3 posters en een presentatie (oral) over lopende en recent afgesloten projecten. Het volgende SOM congres zal in 2021, in Seoul, worden gehouden.

Online Magazine Beter bodembeheer

De PPS Beter Bodembeheer heeft een online magazine uitgebracht waarin bevindingen en resultaten van de verschillende onderzoeken worden gepresenteerd. Hiermee wil deze publiek-private samenwerking het belang van goed bodembeheer in de landbouw en het onderzoek in de PPS voor zowel de agrarische sector als de hele samenleving onderstrepen. We hopen u hiermee te prikkelen om de in de PPS ontwikkelde kennis te gebruiken of aan te sluiten als partner in de PPS.

Een aantal leden van het Kenniscentrum Bodem is ook als partner verbonden aan de PPS Beter Bodembeheer, te weten Van Iperen, LTO Noord en Louis Bolk Instituut.

Onlangs is de eerste editie verschenen, met daarin veel interessante voorbeelden van bodembeheer dat zorgt voor een goede gewasopbrengst, een vruchtbare bodem op de lange termijn en dat rekening houdt met maatschappelijke vraagstukken zoals klimaat, bodemkwaliteit en biodiversiteit. U kunt het Magazine Beter bodembeheer hier bekijken.

Project Bodemverdichting in Veldpost

Strokenteelt van maïs lijkt de beste manier om bodemverdichting tegen te gaan. Op 21 plekken in Friesland worden proeven gedaan waarbij strokenteelt vergeleken wordt met de reguliere manier van maïs verbouwen. Een volwaardig alternatief, zo wordt geconstateerd.

Veldpost, het onafhankelijke landbouwvakblad voor Noord-Nederland, bericht over de eerste resultaten van het project “Bodemverdichting Fryslân”, een project van het Kenniscentrum Bodem. In het project werken LTO Noord, Aequator Groen & Ruimte en Hogeschool Van Hall Larenstein, samen met Cumela Nederland.

Lees het gehele artikel hier.

Wetterskip Fryslân treedt toe tot Kennisconsortium Bodem in Biosintrum Oosterwolde

Wetterskip Fryslân treedt op vrijdag 26 april a.s. officieel toe als lid van het Kennisconsortium Bodem. Dit gebeurt tijdens een officiële eerste overlegsessie in het nieuw geopende Biosintrum te Oosterwolde, een van de meest duurzame en innovatieve gebouwen van Europa. In deze nieuwe thuisbasis wordt Wetterskip Fryslân het twaalfde officiële lid van deze kennisgroep die zich bezighoudt met duurzaam bodembeheer in Nederland.

Kennisconsortium Bodem

Het Kenniscentrum Bodem is in 2016 opgericht door 11 partners uit het onderwijs, overheid en bedrijfsleven. Samen hebben zij één doel: het ontwikkelen en verspreiden van kennis over duurzaam bodemgebruik. Samen ontwikkelen zij kennis over de bodem: wat voor invloed heeft de bodem op gewassen en de natuurlijke omgeving? Hoe kunnen we er voor zorgen dat de bodem ook in de toekomst het fundament kan blijven voor de voedselvoorziening? Partners Van Hall Larenstein, Nordwin College, Wetsus, Ecostyle, Louis Bolk, Van Iperen, Aequator, HLB, Bioclear Earth, LTO Noord en de gemeente Ooststellingwerf zijn zeer verheugd met Wetterskip Fryslân als nieuwe partner.

Biosintrum

Eind 2017 begon de bouw van een van de meest duurzame en innovatieve gebouwen van Europa. Een blikvanger die de ambities van de gemeente Ooststellingwerf op het gebied van de biobased economy zichtbaar maakt. De vloeren zijn gemaakt van olifantsgras, in de wanden is denim van oude spijkerbroeken verwerkt en er is duurzaam ontwikkeld Accoya-hout toegepast. Ook het interieur is biobased gemaakt; van natuurlijke materialen, bijvoorbeeld van bladeren van de lisdodde.