Verdiepingsdag ‘Waarde duurzame bodem’

Nog enkele plaatsten beschikbaar !!!

Op donderdag 11 juni a.s. organiseert Aequator Groen & Ruimte de verdiepingsdag ‘Waarde duurzame bodem’, in samenwerking met Wageningen Environmental Research en Aeres Hogeschool. De dag wordt verzorgd op de Eemlandhoeve, te Bunschoten-Spakenburg.

Na een eerdere studiemiddag, in december 2019 bij de vab, gaat deze dag in meer detail in op de bodem, met nadruk op onderwerpen als koolstofvastlegging, weersextremen en weerbaarheid, gericht op het financieel-economische vakgebied van de agrarische bedrijfsadviseur.

Voor meer informatie en aanmelding klik hier.

Grondig onderzoek voor een weerbare bodem

Om meer inzichten te krijgen in de invloed van het bodemleven op de ziekteweerbaarheid is afgelopen jaar het project ‘Grondig onderzoek voor een weerbare bodem’ opgestart in een samenwerking tussen HLB, Bioclear earth en The Potato Valley.

In het huidige landbouwsysteem wordt een geïntegreerde teeltaanpak met alternatieven voor chemische gewasbescherming steeds belangrijker voor een duurzame en economisch rendabele teelt. Aandacht voor een goede bodemkwaliteit met een goede ziekteweerbaarheid speelt hierin een grote rol.

De mate van de gevoeligheid van een bodem voor ziekten en plagen, is afhankelijk van de fysische, chemische en biologische samenstelling. Veel onderzoek naar bodemkwaliteit en ziekteweerbaarheid richt zich op de fysisch-chemische parameters van de bodem, die relatief makkelijk te meten zijn. De biologische kant blijft vaak onderbelicht of wordt slechts oppervlakkig onderzocht op het gebied van macrofauna en ziekteverwekkers. Het ‘goede bodemleven’ bestaat naast macrofauna (bijvoorbeeld wormen), ook uit bacteriën, schimmels en nematoden, die bijdragen aan bodemkwaliteit door onder andere het vrijmaken van nutriënten en het verbeteren van de bodemstructuur. Daarnaast beschermt het bodemleven tegen de uitbraak van ziekten en is daarmee ook van invloed op de ziekteweerbaarheid.

De komende 3 jaar worden in dit project de nematoden (HLB) en microben (Bioclear earth) populaties geanalyseerd van praktijkpercelen in het noordelijk pootgoedgebied en in de Veenkoloniën. Hierbij worden percelen die gevoelig zijn voor bodemziekten vergeleken met percelen die dat juist niet zijn. Daarnaast worden er ook fysisch-chemische analyses uitgevoerd op grondmonsters van deze percelen. Door al deze gegevens te combineren verwachten we meer inzicht te krijgen in de relatie tussen bodemleven en andere bodemeigenschappen die bijdragen aan de ziekteweerbaarheid van een perceel. Het kunnen meten en interpreteren van bodemleven in de akkerbouw kan helpen bij goed bodembeheer en daarmee het verbeteren of behouden van bodemkwaliteit.

Project Boer bij Kennis

Onder leiding van Aequator is onlangs het project Boer bij Kennis gestart. Het project is een uitwerking en invulling van een deel van de bodemstrategie van de minister van LNV. Ook is het een reactie op de voorgenomen implementatie van maatregelen in het kader van het klimaatbeleid én een ondersteuning van de ambitie om te komen tot een circulaire landbouw. Het helpt de Nederlandse landbouw om stappen voorwaarts te maken via een voortdurende verbetering van haar ‘environmental performance’ en het behouden van een ‘competitive advantage’ voor de industrie. Het project draagt bij aan het halen van de klimaatdoelstellingen van het kabinet en ‘baant de weg’ voor een significante rol van de bodem in het vastleggen van CO2. Het project heeft ook potentiële internationale uitstraling: Nederland als koploper op het vlak van landbouw, waterbeheer en ook onze overlegcultuur (‘polderaars’) is, gecombineerd, terug te vinden in de dit projectvoorstel.

De hoofddoelstelling van Boer bij Kennis is om invulling te geven aan de realisatie van doelen in de bodemstrategie van de minister van LNV over bewustwording en kennisverspreiding over bodem en bodemmanagement naar erfbetreders, zoals loonwerkers en adviseurs in de landbouw, en op deze manier uiteindelijk naar ondernemers, boeren en andere grondgebruikers. Als nevendoelstelling is voorzien om, in samenwerking met WUR-WEnR en Aeres Hogeschool, een certificatiestructuur voor adviseurs en grondgebruikers (loonwerkers, agrariërs) op te zetten voor het duurzaam omgaan met de bodem. We onderzoeken of en op welke wijze certificatie voordelen biedt aan erfbetreders. Daartoe worden één of meerdere concept businessmodellen opgesteld waarmee betrokken actoren duurzaam bodembeheer aantoonbaar in hun bedrijfsvoering kunnen integreren.

Vanaf december 2019 biedt het project Boer bij Kennis diverse cursussen aan, die waar nodig specifieker voor uw regio of sector kunnen worden ingevuld: Bodemcursussen voor erfbetreders (pdf).

Bent u geïnteresseerd? Mail ons op aequator@aequator.nl

International Symposium on Soil Organic Matter, Adelaide, 2019

Het International Symposium on Soil Organic Matter is de belangrijkste conferentie voor bodemwetenschappers over de hele wereld die werken op het gebied van dynamiek van organische stof in de bodem. Van 6 tot 11 oktober 2019 werd het al weer 7e Symposium gehouden in Adelaide, Australië. Deze conferentie volgt op de succesvolle edities van Rothamsted Research, UK (2017), Georg-August-Universität Göttingen, Duitsland (2015), en hun vier voorgangers die teruggaan tot de initiatie van de serie in Poitiers, Frankrijk, in 2007.

Bodems ondersteunen direct het leven op aarde. Ze zijn op zichzelf de meest complexe biologische systemen op de planeet, die zowel onder als boven de grond een enorme diversiteit herbergen en in stand houden. Centraal in de functies van de bodem staat bodemorganische materie (SOM), een complex en divers milieu van dood en levend organisch materiaal dat een breed scala aan chemische, fysische en biologische functies mogelijk maakt en aanvult. Het conferentiethema ‘Soil Organic Matter in a Stressed World’ had als dubbele doelstelling:

  • beter begrijpen en kwantificeren van de functies die SOM in zowel natuurlijke als beheerde systemen ondersteunt;
  • inzicht in de stressoren die van invloed zijn op de stabiliteit en op het vermogen om duurzaam in deze belangrijke ecosysteemfuncties te voorzien.

Het symposium werd bezocht door een levendige mix van gevestigde internationale deskundigen, vroege en middenloopbaan onderzoekers en studenten, die samen kwamen om kennis te delen, nieuwe verbindingen te leggen en om het onderzoek naar organische stof in de bodem te bevorderen. Keynote presentaties werden o.a. verzorgd door Joshua Schimel, Fransesca Cotrufo en Jeff Baldock en, afkomstig van Nederlandse bodem, ook door Franciska de Vries en Ellis Hofland. De gegeven presentaties raakten aan alle facetten van organische stof, van het meten van exo-enzymen tot aan de rol van organische stof  voor het behalen van de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties.

Een belangrijke bevinding van het congres was het belang van de verschillende organische stof fracties, met name hoe de verhouding POM (particulate organic matter) en MAOM (mineral attached organic matter) iets zegt over bodemkwaliteit en -gezondheid. En dat deze verhouding bepalend is voor de keuze van maatregelen waarmee het organische stof gehalte het beste kan worden verhoogd. Het meten van deze organische stof fracties is nu nog tijdrovend en kostbaar, maar gelukkig werden er daarom ook nieuwe technieken (IR /PLSR analyses) gepresenteerd om dit snel en kosteneffectief te kunnen uitvoeren.

Verder bleek uit verschillende presentaties dat waterbeschikbaarheid één van de belangrijkste parameters is om het organische stofgehalte te kunnen verhogen. Door klimaatverandering staat waterbeschikbaarheid wereldwijd echter steeds meer onder druk en daarmee ook het potentieel. Tegelijkertijd bleek dat we nog heel weinig weten over de dynamiek tussen waterbeschikbaarheid en de microbiële respons; dit zogenaamde Birch-effect kunnen we nog maar moeilijk verklaren. Tevens waren er pleidooien voor het ontwikkelen van nieuwe rekenmodellen die beter in staat zijn het verloop van organische stof gehalten in de bodem te voorspellen. Met name het meenemen van microbiologie in dergelijke modellen werd hierbij als cruciaal gezien.

Het KC Bodem was goed vertegenwoordigd met 3 posters en een presentatie (oral) over lopende en recent afgesloten projecten. Het volgende SOM congres zal in 2021, in Seoul, worden gehouden.

Online Magazine Beter bodembeheer

De PPS Beter Bodembeheer heeft een online magazine uitgebracht waarin bevindingen en resultaten van de verschillende onderzoeken worden gepresenteerd. Hiermee wil deze publiek-private samenwerking het belang van goed bodembeheer in de landbouw en het onderzoek in de PPS voor zowel de agrarische sector als de hele samenleving onderstrepen. We hopen u hiermee te prikkelen om de in de PPS ontwikkelde kennis te gebruiken of aan te sluiten als partner in de PPS.

Een aantal leden van het Kenniscentrum Bodem is ook als partner verbonden aan de PPS Beter Bodembeheer, te weten Van Iperen, LTO Noord en Louis Bolk Instituut.

Onlangs is de eerste editie verschenen, met daarin veel interessante voorbeelden van bodembeheer dat zorgt voor een goede gewasopbrengst, een vruchtbare bodem op de lange termijn en dat rekening houdt met maatschappelijke vraagstukken zoals klimaat, bodemkwaliteit en biodiversiteit. U kunt het Magazine Beter bodembeheer hier bekijken.